دوستان و شيفتگان و عاشقانى داشته و دارد ؛ و به تعبير خودش از يك جاذبهء نيرومند و يك دافعهء نيرومند برخوردار است : جاذبه نسبت به حقيقت طلبان و كسانى كه به دنبال روح و معناى اسلام‌اند ، و دافعه نسبت به منافقان كه اسلام را وسيلهء رسيدن به اهداف دنيايى خود قرار داده‌اند و بويى از حقيقت طلبى به مشام جانشان نرسيده است ؛ چنان كه مولايش على ( ع ) - در حدّ اعلا - جاذبه و دافعه‌اى نيرومند داشت و سرانجام به خاطر انعطاف‌ناپذيرى در اجراى حقّ و عدالت به شهادت رسيد . نظر به اينكه در زمان رژيم منحط پهلوى ، در برخى موارد ذكر هدف از نگارش كتاب و شرايط اجتماعى و سياسى آن زمان ، ممكن و يا صلاح نبوده است ، اكنون كه اين كتابها در فضاى عطرآگين جمهورى اسلامى به صورت « مجموعه آثار » منتشر مىگردد بجاست كه در اين موارد ، ضمن اشاره‌اى به اوضاع اجتماعى آن زمان هدف استاد از نگارش كتاب مورد نظر نيز ذكر گردد . كتاب « انسان و سرنوشت » محصول يكى از بحثهاى عقيدتى استاد شهيد در هيئتهاى مؤتلفهء اسلامى است كه اين هيئتها پس از فاجعهء پانزده خرداد سال 42 تشكيل شد و استاد شهيد مطهرى از سوى حضرت امام به عنوان يكى از اعضاى شوراى رهبرى آن معرفى گرديدند . هدف از آن بحثهاى عقيدتى ، رفع شبهات مطرح شده در اطراف اسلام و هدايت مبارزه بر اساس مكتب خالص اسلام بوده است . همچنين كتاب « علل گرايش به ماديگرى » در شرايطى نگارش يافته است كه سران سازمان موسوم به « مجاهدين خلق ايران » در حال گرايش به ماركسيسم بودند و سرانجام تغيير ايدئولوژى دادند ، و به طور كلى گرايشى به مكاتب مادى در ميان جوانان مشاهده مىشد . استاد شهيد براى جلوگيرى از اين حركت انحرافى كه نتيجهء تبليغات وسيع جناح چپ بود - و گاهى رژيم شاهنشاهى نيز براى تضعيف جناح اسلامى دست به آن تبليغات مىزد - اقدام به نگارش اين كتاب ارزنده نمودند . مقدمه چاپ هشتم اين كتاب مقاله‌اى است تحت عنوان « ماترياليسم در ايران » كه براى برملا ساختن نقشه‌هاى جديد ماترياليستها در ايران به رشته تحرير درآمده و طىّ آن ، توطئهء